HEPATİT A

Hepatit A hastalığı, Hepatit A virüsünün bulaşması sonucu ortaya çıkan bir karaciğer enfeksiyonudur.

Hepatit A Virüsü Nasıl Bulaşır?

Hastalık çoğunlukla dışkı ile kirlenmiş, hastalık etkeni içeren su ve gıda tüketiminden kaynaklanır. Yemek hazırlayan ve gıda sektöründe çalışan kişilerin temizlik önlemlerine dikkat etmemesi, kanalizasyon suları ile kirlenmiş besinlerin çiğ ya da az pişmiş olarak yenilmesi en sık bulaşma yollarıdır. Bunun dışında yanında bir diğer bulaş yolu da eşcinsel/biseksüel cinsel ilişkidir. Hijyenik şartların kötü olduğu ülkelerde sıktır.

Hepatit A Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Hepatit A virüs enfeksiyonları erişkinlerde çoğunlukla belirti verirken, 6 yaşından küçük çocuklarda genellikle hafif seyreder. İleri yaşlarda hastalığın ciddiyeti giderek artar. Genellikle bulgular virüsle temas ettikten sonra 15-50 gün (ortalama 28 gün) sonra ortaya çıkar. Belirtiler:

Halsizlik, yorgunluk
İştah kaybı
Bulantı-kusma, mide rahatsızlığı
İshal
Karın ağrısı
Kilo kaybı
Ateş
Gözlerde ve ciltte sararma
Koyu renkli (çay rengi) idrar
Çamur gibi veya beyazımsı dışkı

Hepatit A Hastalığı Yaygınlığı Nasıldır?

Hepatit A, sosyoekonomik durum ve bölgelere göre farklılık göstermekle birlikte tüm dünyada yaygın olarak görülmektedir. Hastalıkla sonbahar ve kışın ilk aylarında daha sık karşılaşılmaktadır. Ülkemiz Hepatit A enfeksiyonu açısından dünyada orta düzeyde yaygınlığın olduğu ülkeler arasındadır.

Hastalık sosyoekonomik durum ve yaşam şartları ile direkt ilişkili olduğundan bu koşulların düzelmesiyle hastalık görülme sıklığında belirgin düşüş görülmekte, Hepatit A virüsü ile karşılaşma ve hastalık görülme sıklığı ise daha ileri yaşlara kaymaktadır.

Kimler Daha Fazla Risk Altındadır?

Kronik karaciğer hastalığı olanlar
Kronik Hepatit B ve Hepatit C hastaları
HIV/AIDS hastaları
Pıhtılaşma bozukluğu olanlar
Organ ve kemik iliği nakli adayları ve alıcıları
Eşcinsel/biseksüel erkekler
Kanalizasyon işçileri
Hepatit A’nın yaygın olarak görüldüğü ülkelere seyahat edenler
Sağlık kurumlarında alt bakımı hizmeti verilen servislerde (çocuk enfeksiyon servisleri, yoğun bakım üniteleri gibi) çalışan personeller
Dışkı materyali ile çalışan laboratuvar çalışanları daha fazla risk altındadır.

Hepatit A Hastalığından Korunma Yöntemleri Nelerdir?

Hepatit A enfeksiyonunun esas bulaş yolu göz önüne alındığında virüsün yiyecek, su ve çevreye bulaşmasının önlenmesi en önemli kontrol yöntemidir.

Genel temizlik kurallarına uyulmalı
Eller su ve sabunla yıkanılmalı
Gıda sektöründe çalışan kişilerin kontrol edilmeli
Temiz olduğundan ve iyice piştiğinden emin olunan yiyecekler tüketilmeli
Bölgede kuyu suyu ya da depo suyu kullanılıyorsa, klor kullanma talimatına uygun şekilde mutlaka sular klorlanmalı
Zorunlu hallerde su en az 10 dakika kaynatılarak kullanılmalı
Çöplerin, ağzı kapalı çöp kutularında toplanmalı ve çöp poşetlerinin ağzı kapatılarak bırakılmalıdır.

Hepatit A hastalığından korunmanın bir diğer yöntemi de aşılanmadır.

Ülkemizde 2012 yılı sonunda çocukluk dönemi aşı takvimine girmiş olup 1 Mart 2011 ve daha sonra doğan çocuklara 18 ve 24 ay sonunda olmak üzere 2 doz şeklinde uygulanmaktadır.

Aşı sonrası lokal yan etkiler görüldüğünde, aşı uygulanan bölgeye soğuk uygulaması yapılabilir, parasetamol içeren ilaçlar verilebilir.

KAYNAK SAĞLIK GOV TR

https://asi.saglik.gov.tr/liste/3-hepatit-a-hastal%C4%B1%C4%9F%C4%B1-nedir.html