By Hepatit C’yi Anlamak
Siz ya da bir yakınınızda Hepatit C virüsü varsa ya da bu virüsü taşıma olasılığı varsa, hastalık hakkında doğru bilgi edinmeniz çok önemlidir. Hastalık ile ilgili doğru bilgiye sahip olmanız hastalığınızı daha kolay yönetmenize ya da çevrenizdekilerin hastalıklarını yönetmesine yardımcı olacaktır. Bu sayfada hastalık ile ilgili temel bilgileri bulacaksınız.
Hepatit C (HCV olarak da adlandırılır) karaciğerde hasar oluşmasına sebep olan bir virüstür. Bu virüs, bağışıklık sisteminin sağlıklı karaciğer hücrelerine saldırmasına yol açar. Hepatit C virüsü enfeksiyonu kronik karaciğer hastalığının temel sebeplerinden biridir.
Hepatit C hastaları yalnız değilsiniz. Amerika’da 3.2 milyon, dünyada 71 milyon kişide, ülkemizde ise nüfusun %0,5’i ila %0,9’unda hepatit C hastalığı görülmektedir.4,5,6 Virüsü taşıyan her 100 kişinin %75-85’inde kronik hepatit C gelişir.
Kronik Hepatit C bulunan kişilerin;
- %60-70’inde kronik karaciğer hastalığı gelişir
- %5 ila %20’sinde siroz oluşur
- Sirozlu hastalarin %1 ila %5’inde ise karaciğer kanseri gelişir
Sarılık, iştahsızlık, halsizlik ya da karın ağrısı gibi belirtiler hastalığın akut ya da kronik döneminde ortaya çıkabilir. Ancak, hastaların çoğunda hastalığın ilerlediği 20 yıl ya da daha fazla sürede hiçbir belirti görülmeyebilir.3 Hepatit C enfeksiyonu hangi evrede olursa olsun, karaciğer hasarı oluşabilmesine rağmen hiçbir belirti göstermeyebilir. Aslında, çoğu hastada siroz ya da karaciğer kanseri gibi rahatsızlıklar ileri evreye ulaşıncaya dek belirti gözlenmez.
Hepatit C enfeksiyonu kapan hastaların yaklaşık %80’i hiçbir belirti göstermezler. Hastalık hangi evrede olursa olsun, karaciğer hasarı oluşabilmesine karşın belirtiler görülmeyebilir. Aslında, çoğu hastada siroz ya da karaciğer kanseri gibi rahatsızlıklar ileri evreye ulaşıncaya kadar belirti gözlenmez. Bu sebeple hastalığa erken tanı konması çok önemlidir. Hepatit C hakkında daha fazla bilgi almak için hekiminize ya da size en yakın sağlık kuruluşuna danışınız.
Hepatit C’nin Belirtileri
Hepatit C tanısını kendi kendinize koymanız olanaksızdır. Hepatit C genellikle belirti göstermez ya da belirtileri gripten veya hepatite yol açan diğer hastalıklardan farklı olmayabilir. Aşağıdaki listede yer alan belirtilerden herhangi biri sizde varsa ya da hepatit C açısından risk altında olduğuzu düşünüyorsanız hekiminize durumu anlatın. Risk faktörlerinize ve belirtilerinize göre hekiminiz hepatit C testi yapmak isteyebilir.
Hepatit C enfeksiyonu karaciğerde hasar oluşmasına neden olur ve karaciğerin fonksiyonlarını yerine getirememesine yol açar. Bu sebeple Hepatit C tanısı ne kadar erken konursa, hastalığın yönetimi açısından o kadar iyi olur. İleri evre karaciğer hasarı, siroz olarak da bilinir. Karaciğer fonksiyonundaki kaybın boyutu ile orantılı olarak belirtilerin şiddeti değişebilir. Karaciğer hasarı ne kadar fazlaysa, hastalık o kadar şiddetli olur.1,2
Karaciğer karnın sağ tarafında yer alır. İç organların en büyüğüdür ve sağlığın korunmasına yardımcı olma açısından birçok önemli görevi vardır. En önemli işlevleri arasında besinlerin işlenmesi, toksinlerin kandan uzaklaştırılması yer alır. Bu nedenle karaciğer hasarı gördüğünde ciddi sonuçlar ortaya çıkabilir. Hepatit C bulaşan bir kişide virüs karaciğere saldırır. Belirtiler ilk 2 hafta ile 5 ay arasında bir sürede ortaya çıkabilir. Belirtilerin şiddeti kişiden kişiye göre değişebildiğinden bazı kişiler bir hastalığa yakalandıklarını fark etmeyebilirler.1
Akut ve kronik hepatit C belirtileri arasında şunlar yer almaktadır:1
- Ateş,
- Halsizlik (yeterince dinlenmiş olsanız ya da aşırı fiziksel aktivitede bulunmasanız bile yorgunluk hissetme),
- İştahsızlık,
- Bulantı,
- Kusma,
- Karın ağrısı,
- Koyu renk idrar,
- Dışkıda renk değişikliği,
- Eklem ağrısı,
- Sarılık (göz aklarının ya da derinin sararması).
Bazen bu belirtiler hafif olabilir ya da hiç görülmeyebilir. Bu nedenle belirtilerin, örneğin grip gibi hepatit C’den daha az zararlı bir nedene bağlı olduğu sanılabilir. Hatta bazı kişiler sağlık güvencesi olmadığı için hekime gitmeyebilir. Bu durum hepatit C tanısı konmasını ve potansiyel olarak zararlı bir hastalıkla baş etmeyi güçleştirebilir.
Hepatit C çoğunlukla belirti vermez. Bu durum virüse tanı konamamasına yol açabilir. Hepatit C sessiz bir hastalık olarak kabul edilir, çünkü bu hastalığın bulunduğu kişilerde belirti görülmeyebilir. Çoğu kişi kendilerinde hepatit C bulunduğunu yıllarca bilmeksizin yaşayabilir. Kronik hepatit C tablosunun gelişmesi 30 yılı bulabilir.1
KAYNAK HEPATİTSİZ YAŞAM
